Inclusiviteit… maar weinig woorden zijn zo’n grote tegenstelling van zichzelf als dit, want hoewel bedrijven en merken graag meeliften op het verschijnsel, teneinde zowel commerciële kansen als een opgepoetst imago te genieten, veroorzaakt de krampachtige manier waarop het wordt uitgevoerd vaak het tegenovergestelde. Zo las ik ter voorbereiding op het schrijven van dit stukje, dat softwaregigant Microsoft wereldwijd wordt geprezen1 om zijn innovatie op basis van inclusiviteit en toegankelijkheid. De spellingscontrole in het meestgebruikte tekstverwerkingsprogramma ter wereld – Microsoft Word – is echter nog niet op de hoogte van deze trend en blijft het woord hardnekkig verbeteren in exclusiviteit…
Los van de vele discutabele initiatieven, ontkomen we er niet aan om voortdurend producten, processen, regels en terminologie te heroverwegen, teneinde iedereen én z’n moeder te herbergen. Kunt u natuurlijk van alles van vinden… en dat doet u ook.
Er is inmiddels echter veilig vastgesteld dat representatie zeer belangrijk is voor herkenning, acceptatie, het tegengaan van vooroordelen en het creëren van een completer en eerlijker beeld van de samenleving. Mensen willen zich graag kunnen identificeren met rolmodellen en het gevoel hebben vertegenwoordigd te zijn.
En zo komen we middels een omslachtige introductie uiteraard bij de inspanningen van Mattel om werkelijk élk minderheidsaspect van de mensheid te vatten in een anatomisch steeds correctere vorm.
Dat avontuur begon in 1997 met Becky: de allereerste rolstoel-Barbie, waarvan er in twee weken tijd meer dan zesduizend werden verkocht, totdat bleek dat de rolstoel niet in de lift en door de voordeur van Barbies Dreamhouse paste en – erger nog – Mattel niet bereid was tot aanpassingen aan de villa en het probleem in de kiem smoorde door Becky zelf van de markt te halen. Hoewel na Becky diverse rolstoel-Barbies het toneel op- en weer afrolden, pasten ook zij niet in de droomhuislift. Pas in 2024(!) is er een oplossing gevonden en past de rolstoel in de lift…2
Mattels maatschappelijke betrokkenheid hield echter niet op bij de mobiel uitgedaagden. Om de door GenX aan Barbie verweten eetstoornissen het hoofd te bieden werd de originele Barbie – omgerekend 1,75m., 50kg met een taille van 46 cm – in 2016 vergezeld door grote, kleine en vooral dikke(re) vrienden en vriendinnen. Barbara Millicent Roberts – Barbie – had met een BMI van 16,24 echter een waardevolle representatie kunnen zijn voor anorexiapatiënten, maar dat woog voor Mattel kennelijk minder zwaar. Een gouden marketingkans voor herintroductie van de discutabel geproportioneerde pop is natuurlijk Ozempic Barbie!
Na dikke, Amerikaans geproportioneerde anatomisch correcte poppen verschenen in 2019 Barbies en Kens met verwisselbare beenprotheses, poppen met gehoorapparaten, gevolgd door vitiligo- en alopecialijders (2020), Barbie met down syndroom (2023) en in het nieuws vandaag: Autisme Barbie.
Vanuit persoonlijk perspectief was ik intens benieuwd waaraan je autisme-Barbie zou kunnen herkennen. Dit blijken beweegbare ellebogen en polsen waarmee handgebaren kunnen worden nagebootst die mensen met autisme soms gebruiken om bijvoorbeeld informatie te verwerken of enthousiasme te uiten, ogen die zijwaarts kijken, omdat mensen met autisme vaker oogcontact mijden, een loszittende jurk voor minder direct huidcontact en accessoires: een fidgetspinner, een ruisonderdrukkende koptelefoon en een tablet. Hoewel het Autistic Self Advocacy Network3 heeft meegewerkt aan de ontwikkeling én erg blij is met de vertegenwoordiging, is de lukrake interpretatie (door mij benadrukt met gecursiveerde woorden) een bijna karikaturiserende voorstelling van neurodiversiteit4.
Aangezien door Mattel hiermee een deur is opengezet naar vertegenwoordiging van neurodivergentie en de vrije interpretatie van zichtbare en onzichtbare kenmerken en aandoeningen, kan ik niet wachten op de presentatie van Angststoornis Barbie, Migraine Midge, Sikkelcel Brad5, Bindingsangst Allen, Long-Covid Skipper en Narcisme Ken.
Ophelderingen:
1: Na sinds 2019 diversiteitsrapportages te publiceren en inclusiviteit te omarmen, is in juli 2024 het Diversity Equality and Inclusion-team van Microsoft opgedoekt, in september 2025 stilletjes de steun aan zwarte partners gestopt en zullen per heden ook geen diversiteitsrapportages meer verschijnen… … …
3: Autistic Self Advocacy Network: een Amerikaanse stichting die zich inzet voor de belangen van mensen met autisme.
4: Neurodiversiteit: het idee dat variaties in menselijke breinen (zoals autisme, ADHD, dyslexie, hoogsensitiviteit) een natuurlijke en waardevolle vorm van diversiteit zijn, net als culturele of genderdiversiteit, en geen afwijkingen die genezen moeten worden. Het onderstreept dat het “standaardbrein” niet bestaat, maar dat er verschillende neurologische profielen zijn, die elk unieke sterke punten en manieren van denken, leren en waarnemen hebben, wat een rijkere samenleving en werkomgeving creëert.
5: Sikkelcelziekte: een erfelijke bloedziekte waarbij rode bloedcellen, in plaats van rond, een sikkel- of halvemaanvorm krijgen, wat leidt tot bloedarmoede en andere complicaties door verstopte bloedvaten.
Omdat sikkelcelziekte vaker voorkomt bij Afrikaanse mensen, heb ik het – heel ‘anatomisch correct’ – toebedeeld aan Brad: de eerste Afro-Amerikaanse Ken, die in 1970 op de markt kwam. Ja, Mattel, zó kan het ook!
Adoxography 
Zegt u het maar…